Σειρά ανησυχητικών ευρημάτων για τις συνέπειες της νυχτερινής φωτορύπανσης στα θαλάσσια οικοσυστήματα φέρνει στο φως μια νέα επιστημονική μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Conservation Physiology. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, το Ινστιτούτο Νευροεπιστημών Timone και το ερευνητικό κέντρο CRIOBE επιστράτευσαν μια πρωτοποριακή δεξαμενή εικονικής πραγματικότητας για να προσομοιώσουν επιθέσεις θηρευτών σε ψάρια κλόουν. Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν ότι η έκθεση σε τεχνητό φως τη νύχτα ανατρέπει τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας των ψαριών, επηρεάζοντας άμεσα τον μεταβολισμό τους σε στιγμές κινδύνου.
- Η μελέτη συνδύασε την τεχνολογία εικονικής πραγματικότητας με μετρήσεις μεταβολικού ρυθμού σε ψάρια κλόουν.
- Τα ψάρια που είχαν εκτεθεί σε τεχνητό φως αύξησαν τον μεταβολισμό τους ενώπιον θηρευτή, αντί να τον μειώσουν για να κρυφτούν.
- Οι επιστήμονες προειδοποιούν για αλυσιδωτές επιπτώσεις στην επιβίωση των παράκτιων πληθυσμών ψαριών.
«Σημαντική παράμετρος για τη διαχείριση των παράκτιων συστημάτων», τονίζουν οι ερευνητές
«Η μελέτη μας είναι η πρώτη που αποδεικνύει ότι το τεχνητό φως τη νύχτα μπορεί να τροποποιήσει τη φυσιολογική αντίδραση των ψαριών κατά τις κρίσιμες αλληλεπιδράσεις με μεγαλύτερους θηρευτές, καθιστώντας το τεχνητό φως μια σημαντική παράμετρο κατά τη διαχείριση των παράκτιων συστημάτων», υπογραμμίζει ο Σον Κίλεν, καθηγητής οικοφυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης και επικεφαλής συντάκτης της έρευνας.
Ο ίδιος εξήγησε τη θεμελιώδη διαφορά που παρατηρήθηκε μεταξύ των δύο ομάδων ψαριών στο πείραμα. Όσα ψάρια προέρχονταν από περιβάλλον με φυσικό φωτισμό μείωσαν τον μεταβολικό τους ρυθμό όταν πλησίασε η εικονική προβολή του θηρευτή, επιβραδύνοντας την αναπνοή τους για να παραμείνουν απαρατήρητα. Αντίθετα, τα ψάρια με ιστορικό έκθεσης σε τεχνητό νυχτερινό φως —παρόμοιο με αυτό που εκπέμπεται από παράκτια ξενοδοχεία— αντέδρασαν αυξάνοντας την κατανάλωση οξυγόνου.
Καθώς η φωτορύπανση επεκτείνεται παγκοσμίως, η διαταραχή των φυσικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ θηρευτών και θηραμάτων μπορεί να έχει αλυσιδωτές συνέπειες για την επιβίωση και τους πληθυσμούς των ψαριών στα παράκτια οικοσυστήματα.
«Εξηγούνται τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας στη φύση»
Η Σουζάν Μιλς, καθηγήτρια στην École Pratique des Hautes Études στο CRIOBE, επισήμανε την ανάγκη κατανόησης αυτών των φαινομένων: «Το τεχνητό φως τη νύχτα γίνεται όλο και πιο διαδεδομένο στις ακτές, ωστόσο γνωρίζουμε ελάχιστα για το πώς επηρεάζει τη σχέση θηρευτή και θηράματος. Συνδυάζοντας την εικονική πραγματικότητα με φυσιολογικές μετρήσεις, μπορούμε τώρα να μελετήσουμε αυτές τις διεργασίες υπό ρεαλιστικές αλλά πλήρως ελεγχόμενες συνθήκες».
Όπως προσέθεσε η ίδια, οι φυσιολογικές αυτές αποκρίσεις προσφέρουν μια μηχανιστική εξηγητική βάση για τα υψηλότερα ποσοστά θήρευσης σε νεαρά ψάρια των κοραλλιογενών υφάλων που είχαν παρατηρηθεί παλαιότερα στο φυσικό τους περιβάλλον.
Στο εργαστήριο, οι ερευνητές προέβαλαν διαδραστικές τρισδιάστατες υποθαλάσσιες σκηνές στις τέσσερις πλευρές και στον πυθμένα της δεξαμενής. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, τα ψάρια κλόουν αντιμετώπισαν την εικονική επίθεση ενός από τους φυσικούς θηρευτές τους, του μπαρακούντα του Heller, ενώ ταυτόχρονα καταγραφόταν η κατανάλωση οξυγόνου για την αξιολόγηση του μεταβολικού τους ρυθμού.
Νέες δυνατότητες για την οικολογική έρευνα μέσω VR
«Η χρήση της εικονικής πραγματικότητας αποτελεί μια συναρπαστική νέα τεχνική για την οικολογική έρευνα», σημειώνει η Ιζαμπέλ Τίντι, πρώτη συγγραφέας της μελέτης από τη Σχολή Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης. «Μας επιτρέπει να μελετάμε αντιδράσεις σε ρεαλιστικές, τυποποιημένες καταστάσεις που προηγουμένως ήταν αδύνατον να αναπαραχθούν, μετρώντας ταυτόχρονα τις φυσιολογικές τους αποκρίσεις».
Από την πλευρά του, ο Μανουέλ Βιντάλ από το Ινστιτούτο Νευροεπιστημών Timone (CNRS – Πανεπιστήμιο Αΐξ-Μαρσέιγ), ο οποίος σχεδίασε την πλατφόρμα, τόνισε τις ευρύτερες προοπτικές της τεχνολογίας: «Αυτή η ευέλικτη πλατφόρμα έχει τεράστιες δυνατότητες για τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων θηρευτή-θηράματος, της συλλογικής συμπεριφοράς, της λήψης αποφάσεων και της αισθητηριακής οικολογίας στα θαλάσσια ζώα. Η εμβυθιστική εικονική πραγματικότητα μετασχηματίζει τον τρόπο που μελετάμε τη συμπεριφορά των ζώων, επιτρέποντάς μας να προσομοιώσουμε μελλοντικά οικοσυστήματα».
Πιστεύετε ότι πρέπει να ληφθούν αυστηρότερα μέτρα περιορισμού του τεχνητού φωτισμού στις παράκτιες περιοχές για την προστασία της θαλάσσιας ζωής; Μοιραστείτε την άποψή σας στα σχόλια.
