Η νότια Αφρική αποδεικνύεται κομβική περιοχή για την κατανόηση της εξέλιξης των ερπετών, καθώς μια νέα απολιθωμένη ανακάλυψη στη Ζιμπάμπουε αλλάζει τα δεδομένα για τη διασπορά των πρώιμων δεινοσαύρων. Διεθνής ομάδα παλαιοντολόγων ταυτοποίησε το είδος Musango matusadonaensis, το οποίο έζησε πριν από περίπου 210 εκατομμύρια χρόνια κατά την Ύστερη Τριαδική περίοδο. Το απολίθωμα, που ανασκάφηκε το 2018 στις όχθες της λίμνης Καρίμπα στα βόρεια της χώρας, αποτελεί τον πέμπτο δεινόσαυρο που αναγνωρίζεται στη Ζιμπάμπουε και προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την εποχή που τα ζώα αυτά άρχιζαν να εξαπλώνονται στον πλανήτη.
- Το νέο είδος Musango matusadonaensis έζησε πριν από 210 εκατομμύρια χρόνια στη σημερινή Ζιμπάμπουε.
- Είχε μήκος 4,5 μέτρα, ζύγιζε περίπου 222 κιλά και αποτελεί τον πέμπτο ταυτοποιημένο δεινόσαυρο της χώρας.
- Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η νότια Αφρική φιλοξενούσε ποικίλα και ξεχωριστά οικοσυστήματα.
Τα ανατομικά χαρακτηριστικά και η διατροφή του είδους
Σε αντίθεση με τους γιγαντιαίους δεινοσαύρους με τους μακριούς λαιμούς που εμφανίστηκαν εκατομμύρια χρόνια αργότερα, ο Musango είχε σχετικά ελαφριά κατασκευή. Με μήκος 4,5 μέτρα και εκτιμώμενο βάρος 222 κιλά —παρόμοιο με το βάρος ενός ενήλικου χοίρου— αποτελούσε έναν ευκίνητο οργανισμό της εποχής του. Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη «musango» στη γλώσσα Σόνα, που σημαίνει «αυτός που ζει στους θάμνους».
Το απολίθωμα συγκαταλέγεται στα πιο ολοκληρωμένα σκελετικά ευρήματα αυτής της περιόδου στη Ζιμπάμπουε, περιλαμβάνοντας σπονδύλους, πλευρά, καθώς και οστά από τα άκρα και τα πέλματα.
Αν και το κρανίο του δεν εντοπίστηκε, οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο Musango ήταν φυτοφάγος ή παμφάγος, τρεφόμενος με τη βλάστηση κατά μήκος ποταμών και ρεμάτων. Οι αναλύσεις στα οστά έδειξαν ότι το ζώο ήταν περίπου 8 ετών όταν πέθανε, ευρισκόμενο σχεδόν στην πλήρη ανάπτυξή του, ενώ έφερε σημάδια ανάρρωσης από σοβαρό τραυματισμό ή λοίμωξη.
Πολλαπλά οικοσυστήματα στη νότια Αφρική
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Systematic Palaeontology, ανατρέπει παλαιότερες υποθέσεις. Όπως σημείωσε ο Πολ Μπάρετ, ερευνητής στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, μέχρι πρόσφατα επικρατούσε η υπόθεση ότι οι δεινόσαυροι που ζούσαν στη νότια Αφρική ήταν σε μεγάλο βαθμό όμοιοι μεταξύ τους.
Η ανακάλυψη αυτή υποδηλώνει ότι η περιοχή αποτελούνταν από διαφορετικά οικοσυστήματα, καθένα από τα οποία φιλοξενούσε ξεχωριστά είδη δεινοσαύρων.
Για την παλαιοντολογική επιστήμη, αυτό σημαίνει ότι η γεωγραφική εξέλιξη και η προσαρμογή των πρώιμων ερπετών ήταν πολύ πιο σύνθετη από όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα. Κατά την Ύστερη Τριαδική περίοδο, οι δεινόσαυροι δεν είχαν ακόμη καταστεί τα κυρίαρχα ζώα της ξηράς, και η ύπαρξη εξειδικευμένων ειδών σε διαφορετικούς θύλακες υποδεικνύει μια ταχεία οικολογική διαφοροποίηση.
Η Ζιμπάμπουε εξελίσσεται σε σημαντικό πεδίο ερευνών, καθώς το 2022 επιστήμονες είχαν ανακαλύψει στην ίδια χώρα τον Mbiresaurus raathi, τον γηραιότερο δεινόσαυρο της Αφρικής, ηλικίας 230 εκατομμυρίων ετών, με ύψος μόλις 1 μέτρο και βάρος έως 30 κιλά.
Πώς πιστεύετε ότι οι νέες ανακαλύψεις απολιθωμάτων αλλάζουν την εικόνα που έχουμε για την εξέλιξη της ζωής στη Γη; Μοιραστείτε την άποψή σας στα σχόλια.
