«Αυτό που είμαστε σε θέση να καταγράψουμε και να αναφέρουμε είναι σχεδόν πάντα μια υποεκτίμηση αυτού που πραγματικά συνέβη», προειδοποίησε ο Δρ Βαρούν Σέτι, επικεφαλής επιδημιολόγος της πολιτείας του Τέξας, σχολιάζοντας τη ραγδαία αύξηση των περιστατικών ιλαράς. Τα νέα στοιχεία από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) επιβεβαιώνουν τους φόβους της επιστημονικής κοινότητας: με 2.318 κρούσματα να έχουν καταγραφεί έως την Πέμπτη, το 2026 είναι ήδη η χειρότερη χρονιά για την ασθένεια στη χώρα από το 1991, ξεπερνώντας τα 2.289 περιστατικά ολόκληρου του 2025, ενώ απομένουν ακόμα πέντε μήνες.
- Τα καταγεγραμμένα κρούσματα ιλαράς στις ΗΠΑ έφτασαν τα 2.318 το 2026, ξεπερνώντας το συνολικό ρεκόρ του 2025.
- Επιδημιολόγοι τονίζουν ότι ο πραγματικός αριθμός των ασθενών είναι πολύ μεγαλύτερος λόγω ελλιπούς δήλωσης των περιστατικών.
- Τα ποσοστά εμβολιασμού των νηπίων υποχώρησαν στο 92,5%, κάτω από το όριο του 95% που εξασφαλίζει τη συλλογική ανοσία.
Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αόρατα κρούσματα
Η απόκλιση μεταξύ των επίσημων αριθμών και της πραγματικότητας οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί ασθενείς κολλάνε τον ιό και δεν αναζητούν ιατρική φροντίδα. «Κάποιες φορές αυτό απλά δεν συμβαίνει», ανέφερε ο Δρ Σέτι, εξηγώντας τους λόγους που τα στοιχεία υστερούν. Ο ίδιος υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη εμβολιαστικής κάλυψης, σημειώνοντας πως «είναι πραγματικά κρίσιμο, όχι μόνο για τα άτομα, αλλά και για τις κοινότητες, να διατηρούν υψηλά ποσοστά εμβολιασμού».
Η ιλαρά αποτελεί έναν από τους πιο μεταδοτικούς ιούς στην ιατρική, γεγονός που καθιστά τις τοπικές εστίες ιδιαίτερα επικίνδυνες όταν η συλλογική ανοσία υποχωρεί.
Παρόμοια εικόνα μεταφέρουν υγειονομικοί αξιωματούχοι από τις πολιτείες που βρίσκονται στο επίκεντρο του ξεσπάσματος, όπως η Νότια Καρολίνα, η Γιούτα και η Αριζόνα. Στη Νότια Καρολίνα, όπου καταγράφεται η μεγαλύτερη έξαρση των τελευταίων 35 ετών με 997 κρούσματα, η Δρ Μπράνον Τράξλερ, υπηρεσιακή διευθύντρια του τοπικού τμήματος υγείας, δήλωσε ότι ο ακριβής αριθμός των μη καταγεγραμμένων περιστατικών είναι «αδύνατον να γνωρίζουμε και μπορεί να διαφέρει κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης».
Μαθηματικά μοντέλα αποκαλύπτουν μεγαλύτερη διασπορά
Στη Γιούτα, όπου ο ιός έχει προσβάλει περισσότερους από 700 ανθρώπους μέσα σε έναν χρόνο, η επιδημιολόγος της πολιτείας, Δρ Λέισα Νόλεν, σημείωσε ότι αναλύσεις γενετικών δεδομένων και μαθηματικά μοντέλα δείχνουν πως το ξέσπασμα στα σύνορα Γιούτα-Αριζόνα μπορεί να είναι τρεις έως τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το επισήμως γνωστό.
Παράλληλα, ο Ντέιμον Τοθ, εφαρμοσμένος μαθηματικός στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Γιούτα, εξήγησε τη δυσκολία ακριβούς εκτίμησης: «Αν είχαμε ένα πραγματικά στερεό πρότυπο αναφοράς για το ποσοστό όλων των περιστατικών που απαιτούν νοσηλεία, θα ήταν ένας άλλος τρόπος να υπολογίσουμε το μέγεθος της έξαρσης». Ωστόσο, οι νοσηλείες για ιλαρά δεν είναι υποχρεωτικό να δηλώνονται σε κάθε πολιτεία. Αντίστοιχα, στο Τέξας, ο επιδημιολόγος Ρεμί Πασκό από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Μπόλντερ εκτιμά ότι το ξέσπασμα του 2025, με 762 επιβεβαιωμένα κρούσματα, ήταν στην πραγματικότητα σχεδόν διπλάσιο.
Η πτώση των εμβολιασμών και ο κίνδυνος απώλειας του διεθνούς καθεστώτος
Το εθνικό ποσοστό εμβολιασμού για την ιλαρά, την παρωτίτιδα και την ερυθρά (MMR) στους μαθητές νηπιαγωγείου υποχώρησε στο 92,5% τη σχολική χρονιά 2024-2025, από 95,2% το 2019-2020.
Για να αποτραπεί η εξάπλωση της νόσου σε μια κοινότητα, απαιτείται ποσοστό εμβολιασμού τουλάχιστον 95%. Αυτό σημαίνει ότι η πτώση της εμβολιαστικής κάλυψης δημιουργεί κενά στην ανοσία, αφήνοντας εκτεθειμένα τα μικρά παιδιά και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Οι ΗΠΑ είχαν επιτύχει την εξάλειψη της εγχώριας μετάδοσης της ιλαράς το 2000. Ωστόσο, η τρέχουσα έξαρση συνοδεύεται από αυξανόμενο σκεπτικισμό απέναντι στα εμβόλια, την ώρα που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στέλνει διφορούμενα μηνύματα για τους εμβολιασμούς. Τον Νοέμβριο, διεθνείς αξιωματούχοι υγείας προγραμματίζουν να συνεδριάσουν προκειμένου να αξιολογήσουν εάν οι ΗΠΑ και το Μεξικό έχουν πλέον χάσει το επίσημο καθεστώς χώρας ελεύθερης από ιλαρά.
