Η εύθραυστη ανακωχή στη Μέση Ανατολή κατέρρευσε, προκαλώντας άμεσες και ισχυρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Οι νέες στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στην περιοχή του Κόλπου έχουν οδηγήσει σε κατακόρυφη άνοδο τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές τόσο στην Ελλάδα όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο κύμα ακρίβειας στα πρατήρια υγρών καυσίμων.
- Η μέση τιμή της αμόλυβδης στην Ελλάδα αγγίζει τα 1,974 ευρώ ανά λίτρο, ενώ σε 13 περιοχές έχει ήδη ξεπεράσει τα 2 ευρώ.
- Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της βενζίνης επέστρεψε στο ψυχολογικό όριο των 4 δολαρίων ανά γαλόνι.
- Το διεθνές σημείο αναφοράς, το πετρέλαιο τύπου Brent, ξεπέρασε τα 88 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο άνω του 20% από τις αρχές Ιουλίου.
- Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF) εκτινάχθηκε στα 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας υψηλό τεσσάρων μηνών.
«Θα πληρώσουν για κάθε νεκρό στρατιώτη» – Πολεμική ρητορική και αντίκτυπος στις αγορές
Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή συνοδεύεται από σκληρή ρητορική ανάμεσα στις εμπλεκόμενες πλευρές. Μετά τις νέες αεροπορικές επιδρομές της αμερικανικής Central Command κατά ιρανικών στόχων στο Στενό του Ορμούζ —οι οποίες συμπλήρωσαν δέκα συνεχόμενες ημέρες— ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε με αυστηρό ύφος: «Κάθε φορά που το Ιράν σκοτώνει έναν Αμερικανό στρατιώτη, θα πληρώνει για αυτόν τον φόνο στο πολλαπλάσιο!». Η δήλωση αυτή ακολούθησε τον θάνατο Αμερικανών στρατιωτικών στην περιοχή, ανάμεσα στους οποίους δύο έχασαν τη ζωή τους στην Ιορδανία στις 17 Ιουλίου.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Σεγιέντ Αμπάς Αραγτσί, απάντησε σε εξίσου υψηλούς τόνους, τονίζοντας: «Το Ιράν είναι η πατρίδα μας και θα υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή της γης μας μέχρι την τελευταία μας πνοή».
Η γεωπολιτική αυτή σύγκρουση επηρεάζει άμεσα το Στενό του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα περάσματα για τη μεταφορά ενέργειας παγκοσμίως, από το οποίο διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Στο όριο των 2 ευρώ η βενζίνη και το ντίζελ στην Ελλάδα
Στην ελληνική αγορά, οι επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης είναι ήδη ορατές. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων έχει διαμορφωθεί στα 1,974 ευρώ ανά λίτρο. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πορεία του πετρελαίου κίνησης (diesel), το οποίο καταγράφει αλματώδη άνοδο, φτάνοντας κατά μέσο όρο στα 1,933 ευρώ ανά λίτρο, έναντι 1,648 ευρώ που ήταν στις αρχές Ιουλίου.
Η ψαλίδα μεταξύ βενζίνης και diesel έχει κλείσει δραματικά, προκαλώντας φόβους ότι το πετρέλαιο κίνησης ενδέχεται σύντομα να ξεπεράσει σε τιμή την αμόλυβδη. Παρά τη συμφωνία της κυβέρνησης με τα εγχώρια διυλιστήρια για τη συγκράτηση των ανατιμήσεων, η κατάσταση στις νησιωτικές περιοχές παραμένει εκτός ελέγχου, με την αμόλυβδη να πωλείται έως και 2,22 ευρώ το λίτρο και το diesel έως 2,10 ευρώ σε ορισμένα νησιά.
Επιστροφή στα 4 δολάρια για τους Αμερικανούς οδηγούς
Στις ΗΠΑ, η μέση εθνική τιμή της βενζίνης άγγιξε ξανά τα 4 δολάρια ανά γαλόνι (περίπου 3,78 λίτρα), παρουσιάζοντας αύξηση 86 σεντς σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Οι αποκλίσεις μεταξύ των πολιτειών είναι τεράστιες, με την Καλιφόρνια να καταγράφει μέση τιμή 5,50 δολάρια (και σε ορισμένες κομητείες έως 6,70 δολάρια), την ώρα που στην Ιντιάνα η τιμή διατηρείται στα 3,35 δολάρια.
Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι, πέρα από τη γεωπολιτική κρίση, οι τιμές επηρεάζονται από τις επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια, τις προγραμματισμένες συντηρήσεις διυλιστηρίων στις ΗΠΑ και την εποχική μετάβαση σε ακριβότερα μείγματα καυσίμων. Όπως εξηγεί ο ειδικός αναλυτής της GasBuddy, Πάτρικ Ντε Χάαν: «Το πετρέλαιο στο οποίο βασιζόμαστε μπορεί να μεταφερθεί οπουδήποτε στον κόσμο… Αυτός είναι ο καπιταλισμός. Όταν πουλάς το σπίτι σου, δεν λες “θα δεχτώ τη χαμηλότερη προσφορά”».
Πιέσεις και στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο
Η κρίση δεν περιορίζεται στα καύσιμα κίνησης. Στην Ευρώπη, η τιμή του φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ (TTF) ξεπέρασε προσωρινά τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα τη Δευτέρα, προτού σταθεροποιηθεί στα 59 ευρώ την Τρίτη. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών, ενώ οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί επιβάλλουν την πλήρωση των αποθηκευτικών χώρων στο 80%-90% έως τον Οκτώβριο.
Στην Ελλάδα, η υψηλή συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (40% έως 50%) στην ηλεκτροπαραγωγή λειτουργεί ως ανάχωμα, περιορίζοντας εν μέρει τη μετακύλιση αυτών των διεθνών πιέσεων στη χονδρεμπορική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Πώς επηρεάζει τον δικό σας οικογενειακό προϋπολογισμό η νέα άνοδος στις τιμές των καυσίμων και ποια μέτρα πιστεύετε ότι πρέπει να ληφθούν για τη συγκράτησή τους; Μοιραστείτε τις απόψεις σας στα σχόλια.
