Η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν εισέρχεται σε νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, μετά την επιβεβαίωση του θανάτου δύο Αμερικανών στρατιωτών στην Ιορδανία από ιρανικά πυρά και την επίσημη κατάρρευση της πρόσφατης συμφωνίας εκεχειρίας. Ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σε γραπτό του μήνυμα, προειδοποίησε την Ουάσιγκτον με «αξέχαστα μαθήματα», χαρακτηρίζοντας την υπογραφή του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ «εντελώς άχρηστη». Παράλληλα, οι εκατέρωθεν επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, όπως διυλιστήρια και μονάδες αφαλάτωσης, απειλούν να προκαλέσουν γενικευμένη ανθρωπιστική και ενεργειακή κρίση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
- Δύο Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν και ένας αγνοείται μετά από ιρανική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους και drones σε βάση της Ιορδανίας.
- Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις δεσμεύσεις της από το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ, κηρύσσοντας ουσιαστικά νεκρή την εκεχειρία.
- Οι συγκρούσεις επικεντρώνονται στον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε ενεργειακές υποδομές και μονάδες αφαλάτωσης στο Ιράν και το Κουβέιτ.
Η κατάρρευση της συμφωνίας και οι απειλές Χαμενεΐ
Το Μνημόνιο Συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπογράφηκε πριν από περίπου έναν μήνα με τη μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, είχε ως στόχο να θέσει τις βάσεις για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, η εύθραυστη αυτή συμφωνία αποτελεί πλέον παρελθόν. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η Τεχεράνη δεν εφαρμόζει πλέον τις δεσμεύσεις της, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για συνεχείς παραβιάσεις.
Σε γραπτή δήλωση που αποδίδεται στον νέο Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αναφέρεται ότι οι αμερικανικές παραβιάσεις αποδεικνύουν πως η υπογραφή του Ντόναλντ Τραμπ στερείται οποιασδήποτε αξιοπιστίας. Ο Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, μετά τον θάνατο του τελευταίου σε αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου, καθώς πιστεύεται ότι είχε τραυματιστεί σοβαρά στις ίδιες επιθέσεις. Στο μήνυμά του προειδοποίησε ότι το Ιράν και το «Μέτωπο της Αντίστασης» επιφυλάσσουν «αξέχαστα μαθήματα» για τις ΗΠΑ.
Η κατάρρευση της εκεχειρίας επαναφέρει στο προσκήνιο τον εφιάλτη μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής σύρραξης με απρόβλεπτες παγκόσμιες οικονομικές προεκτάσεις.
Πρώτες αμερικανικές απώλειες από άμεσα ιρανικά πυρά
Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), η επίθεση της Παρασκευής εναντίον βάσης στην Ιορδανία σηματοδοτεί τις πρώτες απώλειες Αμερικανών στρατιωτών από άμεσα ιρανικά πυρά μετά τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Δύο στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους, ένας παραμένει αγνοούμενος, ενώ τέσσερις ακόμη τραυματίστηκαν και μεταφέρθηκαν σε ιορδανικά νοσοκομεία, από όπου έχουν ήδη πάρει εξιτήριο. Με αυτά τα θύματα, ο συνολικός αριθμός των Αμερικανών στρατιωτικών που έχουν χάσει τη ζωή τους στη σύγκρουση ανέρχεται σε 16, ενώ οι τραυματίες ξεπερνούν τους 430.
Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές των τελευταίων τριών εβδομάδων έχουν προκαλέσει βαρύ φόρο αίματος στο Ιράν. Οι ιρανικές αρχές αναφέρουν τουλάχιστον 50 νεκρούς και περισσότερους από 500 τραυματίες, μεταξύ των οποίων και θύματα από πλήγματα σε γέφυρες και οδικούς άξονες.
Η μάχη για τα Στενά του Ορμούζ και οι υποδομές
Η σύγκρουση επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως, από το οποίο διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Το Ιράν, το οποίο έκλεισε τα στενά για τη ναυσιπλοΐα στις 28 Φεβρουαρίου, επιμένει ότι πρέπει να έχει τον αποκλειστικό έλεγχο και να εισπράττει τέλη διέλευσης, παρά το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα θεωρεί το πέρασμα διεθνή ύδατα.
Οι εχθροπραξίες έχουν πλέον ως στόχο ζωτικές μη στρατιωτικές υποδομές. Οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν σταθμούς παραγωγής ενέργειας και μονάδες αφαλάτωσης στο νότιο Ιράν, καταστρέφοντας τη μονάδα Bonji και αφήνοντας χωρίς νερό περίπου 10.000 ανθρώπους. Σε αντίποινα, ιρανικά πλήγματα προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης και πετρελαϊκή εγκατάσταση στο Κουβέιτ, τραυματίζοντας εργαζόμενους και θέτοντας εκτός λειτουργίας μονάδες παραγωγής ρεύματος. Το Κουβέιτ βασίζεται στην αφαλάτωση για το 90% του πόσιμου νερού του.
Με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να έχει μειωθεί σε χαμηλό τριών εβδομάδων και τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν άνοδο, η απειλή των Χούθι της Υεμένης για κλείσιμο της διόδου Μπαμπ αλ-Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα εντείνει τις ανησυχίες για παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ.
